A A A

بسم الله الرحمن الرحیم [1]

صورت پنجم: شک در اتیان سعی بعد تقصیر (اعتنا نکند)

اگر بعد تقصیر شک کرد که سعی را انجام داده یا نه بنا میگذارد بر اتیان سعی به جهت قاعده تجاوز زیرا اینجا مسلما از محل سعی تجاوز نموده لذا حکم می‌کند به اتیان سعی چنانکه اگر شک کند بعد العصر در اینکه نماز ظهر را انجام داده یا نه، اعتنای به شک نمی‌کند و حکم به اتیان نماز ظهر می‌کند.

صورت ششم: شک در اتیان سعی، روز بعد (اعتنا نکند)

اگر روز بعد از طواف در اتیان سعی شک کند مرحوم امام می‌فرمایند لایبعد البناء علیه. وجهش این است که از جهتی محل سعی روز و شب طواف است، لذا قبلا گفتیم جایز نیست سعی را تأخیر بیاندازد تا فردا لذا اگر فردای آن روز شک کند دیروز سعی را انجام داده یا نه تجاوز از محل صادق است هر چند تقصیر هم نکرده باشد و حکم می‌کند به اتیان سعی.

البته مرحوم امام یک احتیاط مستحبی دارند و می‌فرمایند احوط این است که اگر قبل از تقصیر شک کرد در اتیان سعی هر چند روز بعد باشد سعی را تکرار کند. وجه این احوط استحبابی از مطالب جلسه قبل روشن شد که ممکن است کسی شبهه کند وقتی هنوز تقصیر را انجام نداده وارد عمل بعدی نشده فراغ و تجاوز صادق نیست که البته ما نقد کردیم و گفتیم عرفا آن روز محل سعی است و بعد از گذشتن روز، عرفا تجاوز از محل صادق است.

فروع هفده‌گانه در سعی صفا و مروه که مرحوم امام بیان می‌کنند تمام شد.

لابأس به اینکه سه فرع را به طور خلاصه به این فروع ملحق کنیم:

فرع هجدهم: سعی مستحب تشریع نشده

قبلا هم اشاره کردیم دلیلی نداریم بر اینکه مستحب نفسی باشد لکن شهید ثانی در مسالک[2]، ج2، ص355 عبارتی دارند که بر اساس آن باید بگوییم معتقدند به وجود سعی مستحب. لا فرق في استحبابها (الطهارة فی السعی) بين الواجب و المندوب على أشهر القولين و أصحّهما، و الرواية الصحيحة ناطقة به. این عبارتشان اجمال دارد ممکن است گفته شود مقصود ایشان حج مستحبی باشد لکن حج مستحبی هم در صورت آغاز سعیش واجب است.

فرع نوزدهم: خواب فرد داخل ویلچر أثناء سعی مبطل نیست

گاهی اتفاق می‌افتد کسی که مریض است و یُسعی به است، بین سعی خوابش می‌برد، بعض فقهاء اشکال کرده‌اند در صحت این سعی اما به نظر ما اشکال وارد نیست و اظهر صحت این سعی است. زیرا این فرد در آغاز هم قصد قربت دارد هم عنوان سعی سبعة أشواط را دارد و سعی به و یُسعی به هم صادق است، لذا عناوین أدله صادق است و اگر بخواهیم حکم به بطلان این سعی کنیم باید دلیل دیگر داشته باشیم و طهارت هم در آن شرط نیست لذا أظهر این است که سعیش صحیح باشد.

فرع بیستم: استحباب هروله

مشهور قائل‌اند به استحباب هروله در سعی که محلش هم مشخص است که در بعض روایات آمده از مناره اول باشد. بعض فقهاء مانند ابی الصلاح حلبی در کافی[3] قائل شده‌اند به وجوب هروله در سعی، ممکن است از ظهور جمله خبریه در بعض روایات هم وجوب هروله استفاده شود لکن اقوی قول مشهور است که هروله در سعی مستحب است

وجه در استحباب رَمَل یا هروله در اثناء سعی اولا اطلاقات بیانیة است که احکام حج و عمره را ذکر می‌کند و مشتمل بر سعی هم هست خصوصیات سعی هم بیان می‌شود اما اسمی از هروله برده نمی‌شود.

ثانیا: اگر هروله در سعی واجب بود لَبانَ و اشتهر مع عموم الإبتلاء بها لذا اینکه مشهور فقهاء شهرة عظیمة قائل به عدم وجوب‌اند در روایات بیانیه هم از لزوم یا اصل هروله نامی برده نشده لذا قول به وجوب هم از سوی بعض فقهاء قول شاذی است که قابل اعتنا نمی‌باشد.

نکات دیگری هم میتوانست اینجا مطرح شود که به همینجا ختم میکنیم.

ان شاء الله بحث تقصیر را سال تحصیلی آینده ادامه خواهیم داد.

در ادامه استاد نکاتی دربارۀ الزامات تبلیغ بیان فرمودند.

 

[1]. جلسه 106، مسلسل 1044، دوشنبه، 98.02.10

[2]. مسالك الأفهام إلى تنقيح شرائع الإسلام، ج‌2، ص: 355‌: قوله: «في السعي. الطهارة». لا فرق في استحبابها بين الواجب و المندوب على أشهر القولين و أصحّهما، و الرواية الصحيحة ناطقة به.

[3]. الکافی فی الفقه، ص196: السعي بينهما سبعة أشواط، يمشي في كل شوط طرفيه و يهرول وسطه، يبدء المشي من الصفا الى الميل ثم يهرول حتى يقطع سوق العطارين ثم يمشى من الميل إلى المروة، ثم يعود منها ماشيا الى الميل ثم يهرول من السوق الى الميل ثم يمشى منه الى أن يصعد الصفا، حتى يكمل سبعا.